Blokzincir Teknolojisi (Dijital Kimlik Ve Mahremiyet İçin)

Dijital kimlik ve mahremiyet için blokzincir teknolojisi dönüşüm sürecinin bir parçası olarak kabul ediliyor. Özellikle kamu hizmetlerine dönük kritik güncelleme sürecinde kimlik doğrulama hizmetlerinden kişisel güvenlik sistemlerine kadar finansal yapının bir gerekliliği olarak görülüyor.

Geleneksel hale gelen blokzincir ile dijital kimlik sistemlerinin temeline dayandırılan bu teknoloji onlarca kişinin kişisel bilgilerinin çalınmasını önleyici bir rol üstleniyor. Merkeziyetsiz, değiştirilemeyen ve kullanıcı odaklı her mekanizma burada aktif olarak işlev gösteriyor.

Bu konuya yönelik blok zincir tabanlı olarak ortaya çıkan dijital kimlik sistemlerini göz ardı etmemek gerekiyor. Her kullanıcı kendi kimlik verilerini daha kontrollü şekilde kullanabiliyor.

Sahteciliğin önlenebilmesi ve manipülasyonun giderilmesi amacıyla üçüncü taraf kişisine bağımlılığı azaltacak bir rol üstleniyor. Özellikle günümüzde blokzincir ile dijital kimlik denildiğinde akla gelen güvenlik sistemleri artık bir toplumsal gereklilik olarak öne çıkıyor.

Blokzincir İle Dijital Kimlik Nedir Ve Nasıl Çalışır?

Blokzincir ile dijital kimlik uygulamaları kişi merkezli faaliyetleri içeriyor. Daha çok doğrulanabilir ve güvenli bir ortamda veriler sağlıklı şekilde saklanabiliyor. Bu model aracılığı ile kimlik bilgileri daha detaylı şekilde paylaşılabilirken hangi bilgiye sorusuna yanıt verilebiliyor.

Karar verme sürecinde sistemsel olarak şifreleme teknikleri başta olmak üzere üçüncü taraf yazılımlarına ihtiyaç duymadan doğrulama yapabilme fırsatı sunuyor. Kimlik bilgileri blokzincir sistemine tam olarak kaydedilmiyor.

Doğrulamayı aktif hale getirebilmek için bir kriptografik alan sunuluyor. Bu sayede verilerin çalışması durumunda kişisel bilgiler açığa çıkmadan gizlenmeye devam edilebiliyor. Temelinde güvenli bir ortam oluşturan bu sistemin veri ihlallerine karşı büyük etkisi olması olası gözüküyor.

Blok zincir teknolojisi ile dijital kimlik kullanmanın en büyük avantajı kullanıcı kontrolü altında işlemlerin gerçekleştirilebilmesidir. Veri ihlali riskini ortadan kaldıran dijital kimlik uygulaması blokzincir veri tabanı ile yüksek kalitede hizmet alabilmeyi sağlar.

Öte yandan yasal olarak bir uyumlulukta sunar. Kişisel verilerin paylaşılması konusunda büyük bir hassasiyet barındırdığı için mahremiyet alanını koruyan bir etki de sağlar. Bu sayede sahte kimlik oluşturma gibi usulsüz durumlara karşı istenen önlem alınabilmiş olur.

Blokzincir İle Dijital Kimlik Oluşturmanın Avantajları Nelerdir?

Blokzincir ile dijital kimlik oluşturmanın pek çok avantajı bulunur. Bu avantajların her biri dijital dünyada oluşan kişiselleştirilmiş kimliklerin riskten uzak kullanılmasını sağlayabilmektir.

Veri tabanı oluşturmada kullanılan merkezi yapı risklerin ortadan kalkmasını sağlarken kimlik oluşturmada büyük kolaylık sunuyor.

Geleneksel şekilde yönetilen kimlik platformları oldukça zayıf bir koruma bariyerine sahiptir. Yaşanabilecek tek bir dolandırıcılık durumunda tüm sistemin çökmesi olası gözüküyor. Blokzincir teknolojisinde durum daha farklı. Veriler dağıtık bir halde sistemde kayıtlı halde tutuluyor.

Bu durum daha dayanıklı bir güvenli ortam oluşturma fırsatı sağlıyor. Tüm bunların yanı sıra kullanıcıların her biri fiziksel olarak bir belge olmadan hukuki süreçlerin maliyetlerini daha da azaltabiliyor. Blokzincir teknolojisi sayesinde en büyük avantaj hızdan tasarruf elde edebilmektir.

Bankacılık sistemlerinde, eğitim sektöründe veya sağlık alanında doğrulama yapabilme ve verilere ulaşabilme oldukça kolay hale gelmiştir. Bu işlemler uygulanırken sürekli olarak kimlik bilgilerini detaylı paylaşılması istenmez.

Blokzincir İle Dijital Kimlik Güvenliği Nasıl Sağlanır?

Blokzincir teknolojisini kullanarak dijital ortamda güvenli bir kimlik oluşturmak mümkündür. Bunun için dağıtık bir defter yapısı, özel şifreleme tekniği ve değiştirilemeyen bir kayıt sistemi özelliği sunan blokzincir ile dijital kimlik mekanizması devreye alınır.

Kayıt sistemi sırasında kimlik bilgilerinin üçüncü taraf şahıslar tarafından görülmesine sebep olabilecek bir açıklık zafiyeti barındırmaz. Öte yandan zararlı yazılımlara karşı girişimleri engellemek adına akıllı sözleşme veri tabanına uygun bir doğrulama protokolü kullanılır.

Bu protokolün işlem yapılmadan hemen öncesinde kimlik doğrulama sistemlerinin otomatik olarak kontrol edebilme özelliği bulunur. Bu sayede kimlik hırsızlığı başta olmak üzere sahte hesap açmadan kaynaklı oluşabilecek riskler büyük oranda azaltılır.

Blokzincir verisi ile dijital güvenliği sağlayabilmek oldukça kolaydır. Merkeziyetsiz bir yapının tek bir noktadan yönetilmesi çökme riskini ortadan kaldıran bir güvenlik önlemi sağlar. Blokzincir teknolojisinin sunmuş olduğu merkeziyetsiz yapı sayesinde saldırılar tek bir noktadan gerçekleşmez.

Oluşabilecek olası bir manipülasyon girişimine karşı veriler aynı zaman diliminde birçok yerden fark edilebilir hale gelir. Sistemsel çökme durumları ile karşılaşabilmek neredeyse imkansız olur. Blokzincir teknolojisi kriptografi ile korunabilir bir altyapıya sahiptir.

Bu da kayıt yapısının değiştirilemez olması anlamına gelir. Bilgiler algoritma ile özel olarak şifrelenir. Her kayıt bir önceki ile bağlantılı şekilde güncellenir.

Bir değişiklik yapılmak istendiğinde tüm blokların yeniden yazılması gereklidir. Bu sayede oluşabilecek sahtecilik durumlarına karşı korunaklı bir ortam sağlanabilir.

Akıllı sözleşmeler sayesinde dijital kimlik sistemlerinin her biri otomatik şekilde doğrulama süreçleri ile birlikte oluşturulabilir. Bu sayede insan hatasından kaynaklanabilecek eksikliklerin önüne geçilir. Tüm işlemler şeffaf şekilde takip edilebilir.

Mahremiyet Korumasında Blokzincir İle Dijital Kimlik Rolü

Mahremiyet korumasında blokzincir ile dijital kimlik rolü oldukça değerlidir. Blokzincirin kişisel bilgileri koruyabilmek için kullanılan en doğru yöntemler arasında olduğu kabul ediliyor. Kullanıcı bu sayede bilgiyi kendi kararı doğrultusunda paylaşma şeffaflığına sahip oluyor.

Örneğin; bir banka müşterisi yaşını doğrularken T.C kimlik numarasını ve adresini paylaşmadan verileri sisteme işleyebiliyor. Öte yandan cihaz üzerinden güvenli şekilde dijital cüzdan uygulamasına erişim sağlanabiliyor. Üçüncü taraf kişilerin izin dışı olarak sisteme girmesi tamamen engelleniyor.

Bu sayede mahremiyetin öne çıkarıldığı bir dijital kimlik adımı siber saldırıların arttığı dönemde bireysel olarak kişilerin hürriyetini koruması için önemli görülüyor. Blokzincir uygulamaları merkeziyetsizdir.

Bu sayede veri saklama süreci tamamen mahremiyet barındırır. Veriler tek bir yerde depolanmadığı için saldırganların tüm veriye aynı anda ulaşması mümkün olmaz.

Dağınık halde olan veriler kişiselleştirilmiş bir alanda kayıt altına alınır. Özellikle ulusal veri güvenliği adına önemli bir fayda olarak görülmektedir.

Yapılan her türlü veri paylaşımdan izlenebilir olması bilgilerin kaydedilmesini ve silinemez olmasını sağlar. Bu sayede hangi kurum, ne zaman bu belirtilen veriye erişebiliyor? detaylı olarak görüntülenebilir.

İzinsiz şekilde gerçekleştirilebilecek herhangi bir erişim ihtimalinin önüne geçilmiş olunur. Tüm süreç şeffaf şekilde takip edilebilir. Blokzincir teknolojisi sayesinde dijital mahremiyet daha korunaklı bir ortamda saklanabilir.

Paylaşımların her biri rahatlıkla izlenebilir ve bireysel olarak kontrolü sağlanabilir. Bankacılık uygulamalarında veya e-devlet platformunda ve devletlerin sağlık uygulamalarında kullanıldığında güvenliği üst düzeye ulaştırır.

Bankacılıkta Blokzincir İle Dijital Kimlik Kullanım Alanları

Bankacılıkta blokzincir ile dijital kimlik kullanımı alanları oldukça yaygındır. Özellikle sektörde müşterilerin doğrulama süreçleri belirtilen kullanım alanlarının ortaya çıkmasını sağlamıştır.

Kara para aklama sürecinde kontrollü sağlayabilmek veya hesap açılış işlemleri sırasında veri gizliliğini üst düzeye çıkarabilmek için blokzincir tabanlı kimlik doğrulama sistemi kullanılır.

Günümüzde artık bankalarda müşterilerin doğrulanmış bilgilerini bu sistem üzerinden daha hızlı şekilde ulaşabiliyor. Herhangi bir belgenin kontrolü için uzun saatler harcanması gerekmiyor.

Yalnızca bireysel banka müşterileri için değil uluslararası ödeme platformlarının da kullandığı bir sistem olduğunu söylemek gereklidir. Globalde gerçekleştirilecek ödemelerde kimlik doğrulaması blokzincir üzerinden sağlanabilir. Bu durum hem riskleri azaltır hem de daha hızlı şekilde süreci tamamlayabilmeyi sağlayacaktır.

Fintek şirketleri ve bankalar arasında ortaklaşa gerçekleştirilen projelerin daha güçlü bir temele dayandırılabilmesi için önemli görülen bu adım yakın gelecekte finans sistemlerinin temelini oluşturan bir güçlü altyapı haline gelecek gibi gözüküyor.

Blokzincir İle Dijital Kimlik Doğrulama Süreci Nasıl İşler?

Blokzincir teknolojisi ile dijital kimlik doğrulama süreci belirli adımlar doğrultusunda gerçekleştirilir. Sistematik olarak sürdürülen bu doğrulama süreci belirtilen işlem hızını arttırmaya yararken, gereksiz olarak görülebilecek veri paylaşımının önüne geçmeyi sağlayacaktır.

İşte blokzincir ile dijital kimlik adım adım işleyiş süreci:

♦ Öncelikle kullanıcı kimlik verilerini doğrulayacak bir resmi kuruma başvurulur.

♦ Ardından kurum tarafından kimlik doğrulama süreci başlatılır ve bununla beraber blokzincire kriptografik bir eklenti sağlanır.

♦ Kullanıcı ortaya konan bu eklenti ile birlikte dijital kimlik cüzdanında verileri saklamaya başlar.

♦ Herhangi bir şekilde bir hizmet sağlayıcısından doğrulama talep edildiğinde kullanıcı sadece gerekli bilgileri paylaşacaktır.

Regülasyonların Blokzincir İle Dijital Kimlik Üzerindeki Etkileri

Regülasyonların blokzincir ile dijital kimlik üzerinde olumlu etkileri bulunur. Özellikle blokzincir tabanlı olarak gerçekleştirilen kimlik sistemi uygulamalarını sağlıklı şekilde yürütebilmek için ülkelerin attıkları adımlar yakından takip ediliyor.

Quick Note ↵  KVK gibi pek çok veri yasası başta olmak üzere kullanıcı kontrolünün öne çıktığı pek çok blokzincir tabanlı modele uyumlu olarak kullanılabiliyor. Fakat burada en çok dikkat çeken detay değiştirilemez veri kuralı ile bağdaşmayan bir sisteme sahip olmasıdır.

Tüm bunların yanı sıra pek çok devlet bu sistemi kurumsal olarak kullanmayı da uygun buluyor. Bunun en büyük sebebi yaşanan hukuki belirsizlik ortamına rağmen güvenli kimlik doğrulaması gerçekleştirilebilmesidir.

Yapılan araştırmalar belirtilen bu sonucu teyit etmemizi sağlıyor. Özellikle SSI adı verilen kimlik modellerini test edebilmek amacıyla başlatılan uygulamaların resmi dijital kimlik projeleri ile entegre şekilde sürdürüldüğü görülüyor.

Kamu Hizmetlerinde Blokzincir İle Dijital Kimlik Uygulamaları

Kamu kurumları üzerinden gerçekleştirilen blokzincir ile dijital kimlik kullanımları e-devlet gibi resmi kurumlara daha hızlı şekilde erişebilmeyi sağlar.

Hem doğrulanabilir hem de güvenilir bir ortam oluşturabilmek için kullanılan dijital kimlik uygulaması kamu hizmetlerinde büyük önem taşır.

E-devlet gibi tüm vatandaşların kişisel verilerinin detaylı olarak yer aldığı kurumsal uygulamalarda dijital kimlik temellendirmesi oldukça kıymetli görülüyor.

Sağlık kayıtlarının yer aldığı e-nabız uygulaması, kişisel eğitim sertifikalarının yer aldığı mobil uygulamalar başta olmak üzere sosyal yardım başvuruları ve ehliyet bilgilerinin de detaylı şekilde yer aldığı her türlü uygulama blokzincir ile dijital kimlik üzerinden daha sağlıklı şekilde yürütülüyor.

Devletler açısından konuya yaklaştığımızda bürokratik faaliyetlerin sistematik olarak gerçekleştirilmesi ve şeffaf bir ortam oluşturulması adına gerekli bir süreç olarak görülüyor.

Belediyede gerçekleştirilecek kamu hizmetleri başta olmak üzere seçim sürecinin sağlıklı yürütülebilmesi ve vatandaş kayıt sisteminin sorunsuz şekilde sağlanabilmesi için de önemli görülüyor.

Siber Güvenlikte Blokzincir İle Dijital Kimlik Önemi

Siber güvenlikte blokzincir ile dijital kimlik önemli bir yere sahiptir. Özellikle son yıllarda gerçekleşen siber saldırıların büyük çoğunluğunun çalınan hesaplar üzerinden gerçekleştirildiği görülüyor. Öte yandan sahte kimlik bilgileri ile yapılan sahteciliklerde oldukça fazla durumda.

Böyle bir ortamda dijital kimlik uygulamalarının büyük bir öneme sahip olduğunu fark etmek gerekli. Blokzincir tabanlı olarak oluşturulan siber güvenlik hamleleri sahteciliği önemli derecede engelleyerek siber güvenliği daha da güçlendiriyor.

Sistemsel olarak sürece baktığımızda her adımın tek tek kayıt altına alındığı dijital kimlik uygulaması sayesinde gerçekleşebilecek bir olumsuzluğa karşı risklerin en aza indirildiğini söylemek mümkündür.

Özellikle parola kullanılarak sisteme giriş yapılmaya çalışılan her türlü uygulama aslında güvenli yöntemlere geçişin hızlandığı bir süreci ifade ediyor.

Veri tabanına sızarak gerçekleştirilen büyük siber saldırılar başta olmak üzere kişisel ve kurumsal hesapların ele geçirilmesi girişimleri blokzincir ile dijital kimlik uygulamaları ile imkansız hale geliyor.

Siber Güvenlik ve Blokzincir Teknolojisi

Siber güvenlikte blokzincirin dijital kimlik sürecine olan en büyük faydası merkezi yapıları ortadan kaldırılmasıdır. Kullanıcının bireysel olarak tüm kontrolünde yer alan bu süreçte güvenlik üst düzeye çıkarılabilecek.

Bankacılık uygulamaları başta olmak üzere sağlık sektörü ve e-ticaret alanında da aktif olarak kullanılması faydalı bulunuyor.

Blokzincir tabanlı olarak paylaşılan dijital kimlik uygulamaları tamamen klasik bir mantık üzerinden işletiliyor. Kimlik oluşturma sürecinden başlayan bu evreler kişisel verilerin saklanması ve doğrulama süreçleri ile birlikte adım adım sürdürülüyor.

Bu sayede sahteciliklerden korunur hale gelen kişisel hesaplar için mahremiyet üst düzey çıkarılıyor. Veri sızıntısına karşı daha çok dirençli bir alan oluşturulurken doğrulama altyapısı güvenli bir saha sunuyor.

Gelecekte Blokzincir İle Dijital Kimlik Sistemleri Nasıl Gelişecek?

Gelecekte blokzincir ile dijital kimlik sistemleri yapısal olarak merkeziyetsiz bir altyapıya sahip olacak şekilde evrilecek. Uzmanların bu konuda beklentisi dijital dönük bir kimlik tanımlama sisteminin öne çıkması yönünde.

Kusursuz hale getirilmiş bir altyapı ile dijital kimlikler kişiselleştirilmiş cüzdanlarda saklanabilecek. Dijital kimlik uygulamasını kullananlar verilerini kişisel cüzdanın da saklayabilecek. Bu sayede internet üzerinden her platforma daha güvenle erişilebilecek.

Blokzincir uygulamasının dijital sistemlere olan etkisi kimlik yönetim sistemini tamamiyle farklı bir boyuta ulaştıracak. Yapay zeka desteği ile birlikte daha çok aktif ve kullanılabilir bir doğrulama sistemi ile birlikte biyometrik verilerin kullanıldığı bir teknolojik altyapı güçlendirilmiş hale gelecek.

Blokzincir ile dijital kimlik temelli olarak oluşturulan bu altyapının dijital kimlik yönetimi sürecini küresel boyutlarda talep gören bir pozisyona taşıması bekleniyor.

Yakın gelecekte blokzincir sistemi ile dijital kimlik uygulamalarının daha hızlı ve güvenilir bir ortamda gerçekleşmesi bekleniyor. Özellikle kullanıcı odaklı olarak geliştirilen sistemlerin şeffaf bir altyapı ile küresel sistemlere uyumlu olması gerekiyor.

Sadece kimlik doğrulama süreçlerinde kullanılacak bir sistem değil kamu ve özel sektörlerde de yaygın olarak kullanılması olası gözüküyor. Siber saldırılara karşı daha dayanıklı olarak öne çıkacak olan bu sistemsel altyapıda kurumların kimlik doğrulama süreçlerinde oluşabilecek tüm riskler ortadan kalkıyor.

Özellikle finans, kimlik bilgileri ve sağlık bilgilerinin tek bir alandan erişilebilir hale gelmesi kişiselleştirilmiş bir veri alanı oluşturmayı mümkün kılacak. 

♦ Sağlık dosyaları

♦ Sürücü belgeleri

♦ Kişisel kimlik bilgileri

♦ Pasaport

Akademik belgelerin tamamı dijital kimlik cüzdanı içerisinde birleştirilerek ortak bir şifre doğrultusunda kullanılabilir hale gelecek.

Öte yandan yalnızca özel kurumlar değil devletin altyapısına uygun şekilde entegre edilmiş bir sistem oluşturulması bekleniyor. Biyometrik veri adı verilen parmak izi sistemleri veya yüz tanıma sistemleri yakın gelecekte dijital kimlik sistemleri ile entegre edilebilir hale gelecek.

Bu sayede bireylerin retina taraması, sesle imzası, parmak izi veya yüz tanıma gibi biyometrik verileri sahte kimlik kullanımından kaynaklı oluşabilecek risklerden uzaklaştırılmış hale gelecek.

Yapay zekanın hayatın her noktasına dahil olması ile birlikte yakın gelecekte bankacılık ve kamu sistemlerinin yapay zeka ile entegre edilmiş bir dijital cüzdana kavuşması bekleniyor.

Özellikle biyometrik kimlik doğrulama sistemleri ortamı daha güvenli hale getirirken kimlik hırsızlığına karşı eş zamanlı engelleme yapabilmeyi sağlayacak.

Bu makalede blokzincir teknolojisi konusunu ele aldık. Bir sonraki yazıda görüşmek üzere,

Anıl UZUN