Zihinsel Sağlığa Yatırım Ve İyi Oluş Ekonomisi
Günümüzde toplumsal kayıpların bir problem haline geldiği sağlık harcamaları konusunda artışın başladığı bir dönemde zihinsel sağlığa yatırım konusu daha çok öne çıkıyor.
Hükümetlerin ülke içerisinde sivil toplum örgütleri, özel kurum ve kuruluşlarla birlikte zihinsel sağlığa dönük ekonomik yatırım yapma ihtiyacı oluşmuştur. Yapılan araştırmalar bu konuda somut verileri daha net şekilde ortaya koyuyor.
Zihinsel sağlığa dönük yapılan her türlü yatırımın politik düzeyde bir sürdürülebilirlik taşıyabilmesi için yeni sistemlerde geliştiriliyor. Toplumsal refahı oluşturabilmek iyi oluş ekonomisini merkezde tutarak ancak var edilebilmiştir.
İnsanların yaşam kalitesini ifade eden bu kavram ekonomik büyüme sürecinde hem zihinsel hem de duygusal sağlığın kuvvetlenmesi ile birlikte önemli bir güç kazanmıştır.
Toplumun geniş bir kesiminde başlayan psikolojik iyi oluşu süreci güveni, dayanışmayı ve empatiyi de artıran bir unsur haline gelmiştir. Zihinsel sağlığa yapılan her bir yatırım aynı zamanda bir inovasyonun başlangıcı olarak görülüyor.
Zamanda Verimliliği Artırabilmek
Zamanda verimliliği arttırabilmek adına özellikle beyaz yaka çalışanların stres altında yönetildiği bir süreçte oldukça kıymetli görülüyor. Peki bu alanda neler yapılıyor?
Genellikle esnek çalışma modelinin ortaya çıkmasının bir sebebi olarak görülen bu kavram, kurumsal firmalarda psikolojik destek alınmasını sağlamıştır.
Mindfulness adı verilen özel programların temelinde de yine bu talep yatıyor. Dünya ekonomik forumu verilerine göre iş yerlerinde oluşan ruhsal sağlığı koruyabilmek adına şirketlerin çoğu ek yatırımlar yapmaya başladı.
Bu sebeple şu rahatlıkla söylenebiliyor; zihinsel sağlığa yatırım sadece halk sağlığını etkileyen bir politik bakış açısı değil. Uzun vadede verimlilik artışını destekleyen, büyümeyi sağlayan ve sosyal refahı teminat altına alan bir adımdır.
Zihinsel Sağlığa Yatırım Nedir Ve Neden Önemlidir?
Zihinsel sağlığa yatırım bireyin günlük hayatındaki stres yönetiminden iş yaşantısındaki verime kadar etkili olan bir uygulamayı barındırıyor.
Özellikle kamusal alanlarda ve özel sektöründen kaynaklı geniş bir yer verilen bu kavram sadece kişisel terapi ile sınırlı kalmıyor. Son yıllarda daha çok erken müdahale adı verilen özel programlar sayesinde iş yerinde psikolojik destek hizmetleri birimleri oluşturulmuştur.
Toplumsal farkındalığı artırabilmek adına düzenlenen kampanyalarda bu kavramın bir sonucudur. İşgücü verimini artırabilmek, toplumsal uyumu destekleyebilmek adına başlatılan bu süreçte sağlık sistemlerindeki maliyetler doğrudan etkilenmeye başlamıştır.
Bu durum ileri boyutlu ekonomik döngüde pozitif bir katkının ortaya çıkmasında tetikler. Anksiyete, depresyon ve tükenmişlik sendromu gibi pek çok psikolojik rahatsızlığın arttığı bir dönemde zihinsel sağlığa yapılan yatırımlar oldukça değer kazanıyor.
Kamu sağlığını stratejik açıdan düşünen ve bir proje gibi gören hükümetler bu hamle ile uzun vadede sosyal maliyetleri azaltıyor. Aynı zamanda makro ekonomik büyümeyi de teşvik ediyor.
Zihinsel Sağlığa Yatırım Ekonomik Kalkınmaya Nasıl Katkı Sağlar?
Zihinsel sağlığa yatırım ekonomik kalkınma sürecini sürecini olumlu yönde etkiliyor. Üretken bir yapıya sahip olan halkın ekonomik kalkınma sürecini doğrudan etkileyen bu kavram önleyici tedbirler alınmasını sağlıyor.
Psikolojik destek sürecinde iş gücüne devamsızlık dolaylı yoldan azalırken çalışanların verimlerini de artıyor. Firmaların üretimdeki maliyetlerine düşüren ve verimlilikte artışını sağlayan bu durum okullaşma sürecindeki kaliteyi de arttıran bir fayda sunuyor.
Ekonomik açıdan sürece baktığımızda zihinsel sağlık programlarına yapılan yatırımların her biri işsizlik ödemelerinde azalmayı sağlarken sosyal yardımda oluşan taleplerde gerileme ve üretimde kayıpların telafisi fırsatı sunmuştur.
Pek çok firma günümüzde sağlık yatırımlarını artık daha çok zihinsel sağlık merkezlerine odaklı olarak gerçekleştiriyor. Zihinsel sağlıkta başlatılan iyileşme ekonomik faaliyetlerin daha çok sürdürülebilir hale gelmesinde rol oynuyor.
Şirketler İçin Zihinsel Sağlığa Yatırım Yapmanın Faydaları
Şirketler için zihinsel sağlığa yatırım yapmanın önemli katkıları bulunur. İşveren tarafından sürece yaklaştığımızda somut faydalarını üretkenlik açısından daha net şekilde fark ediyoruz.
Çalışanlara özel sunulan programlar danışmanlık hizmetleri ve esnek çalışma politikaları bu süreci daha verimli hale getiriyor. Belirtilen faaliyetlerin sonucunda ise daha çok maliyetlerde düşüşün başladığı fark edilmiştir.
Bu dengeleme de bireysel yeteneklerin daha uzun süre varlığını koruduğu ve verimlilikte kar ettirecek kadar bir artış yaşandığı da fark edilmiştir. Şirketlerin çalışanlarına sunduğu bu avantaj kurumsal açıdan marka algısını farklı bir pozisyona taşırken itibarda pozitif etki oluşturmuştur.
Zihinsel sağlığa yönelik yapılan yatırımlar risk yönetim sürecinin de bir parçası olarak kabul ediliyor. Özellikle karar alma veya stresten kaynaklı oluşabilecek hataları azaltma yönünde oluşabilecek maddi kayıpları önleyen bir ortam sağlıyor.
Kurumsal olarak sunulan psikolojik destekler, inovatif faaliyetleri önemli bir boyuta ulaştırırken çalışanların psikoloji açıdan kendilerini daha iyi ve güvende hissetmelerini sağlamıştır. Bu durum yenilikçi çözümleri geliştirmede bir mekanizma olarak çalışmaya başlamıştır.
Kamu Politikalarında Zihinsel Sağlığa Yatırım Önceliği
Kamu politikalarında zihinsel sağlığa yatırım öncelik verilmesi sistemin daha entegre şekilde çalışmasını sağlar. Özellikle okullarda sunulan destek hizmetleri işyerlerinde verilen teşviklerde bu sürede daha katmanlı şekilde yaklaşmayı sağlar.
Faydalı olarak görülen bir kamu stratejisinde öncelikli olarak sağlık açısından ruhsal sağlık hizmetlerine daha hızlı erişmeyi sağlayacak bir faaliyet alanı oluşturulmuştur.
Hem dezavantajlı konumda görülen topluluklar hem de kırsal alanlarda oluşturulan mobil sağlık çözümleri bu uygulamaların kapsayıcı olmasını sağlamıştır. Ulusal açıdan baktığımızda ise daha çok verisel mekanizmalara odaklanıldığı görülüyor.
Kaynakların tahsis edilmesi sürecinde zihinsel sağlığı destekleyici veri toplama alanları ve izleme mekanizmalarının kurulduğu dikkat çekmiştir. Hangi bölgede hangi rahatsızlık yaşanıyor? Demografik gruplarının hangi biri daha zayıf?
Bu açıdan sistemli bir yaklaşımla hedefe dönük müdahale planlaması sağlanabiliyor. Kamu ve özel ortak şekilde gerçekleştirilen zihinsel sağlık faaliyetleri bütçenin daha da artmasını, sağlık personellerinin eğitimleri daha da yaygınlaşırken sağlık sigortasını kapsamının genişlediği fark edilmektedir.
Sadece bu da değil. İşverenlere yönelikte vergi indirimi ve hibe teşvikleri verildiği fark ediliyor. Zihinsel sağlığa yatırım yapılabilmesi için alternatif yollar sağlanıyor.
Sosyal açıdan oluşturulan her bir politika eğitim programları ile beraber entegreli hale getirilerek toplumda kapsamlı yaklaşım geliştiriliyor.
Tüm toplumun ruhsal sağlığı bilincini yükselten bir adım olarak görülürken, uzun vadede sosyal sermayeli olumlu yönde etkileyecek bir gelişme olarak öne çıkıyor.
Zihinsel Sağlığa Yatırım Ve İş Verimliliği Arasındaki İlişki
Zihinsel sağlığa yatırım ve iş verimliliği arasında doğrudan bir iletişim bulunur. Ruh sağlığı problemi bulunan bir çalışanın üretkenliğinde düşüş yaşandığı net şekilde fark edilebiliyor. Bu durum devamsızlık süresini arttırırken işe bağlılığı daha da düşürüyor.
Bunun zıttı bir örnek ortaya konulduğunda daha çok düzenli bir psikolojik destek alan kişilerin verimliliğinin arttığı kalitesinin ise daha çok olumlu seviyeye ulaştığı fark edilebiliyor.
Stres yönetiminin sağlıklı şekilde gerçekleştirebilen bir birey zihinsel sağlığını daha da güçlendirici faaliyetlere yöneldiğinde çalışmalarına daha rahat odaklanabilir hale gelmiştir.
Yapılan araştırmalar esnek çalışma politikalarının yaygınlaştığı firmalarda çalışanların ekip içi iletişimlerinin daha verimli hale geldiğini fark etmiştir. Aynı zamanda yaratıcı bir şekilde problemlere çözüm bulabilme yeteneğinin geliştiği ve dikkatin daha da arttığı dikkat çekmiştir.
Tüm bu mekanizmalar aslında doğrudan doğruya üretim sürecini olumlu yönde etkilerken müşteri hizmetlerine dönük yenilikçi bir kapasitenin varlığını da kanıtlamaktadır. Çünkü bu kazanımlar kısa vadeli değildir. Sürdürülebilir bir ortamda daha çok gelecek vaat eder.
İyi bir şekilde yürütülebilen zihinsel sağlık programı aslında uzun vadede çalışan sağlığını iyileştiren bir rol oynar. Tükenmişlik sendromu yaşayan ülkelerde yapılan bu uygulamaların her biri çalışanlardaki işten ayrılma isteğinin azaldığını dikkat çeker.
İşe alım süreci başta olmak üzere eğitimsel maliyetlerini azaltılabilmesi ve finansal açıdan fayda oluşturabilmek adına zihinsel sağlığa yatırım yapılması da teşvik edici gözüküyor.
Özellikle operasyonel faaliyetlerde bu alanda verimliliği arttırabilmek için stratejik bir yatırım alanı oluşturulduğu görülüyor.
Zihinsel Sağlığa Yatırım İyi Oluş Ekonomisini Nasıl Güçlendirir?
Zihinsel sağlığa yatırım iyi oluş ekonomisini olumlu yönde güçlendiriyor. Ekonomik başarının sadece tek bir etkene bağlı olmadığı bireysel olarak yaşam kalitesinin ve psikolojik iyi oluşa da bir ölçüt mekanizması olduğu dikkat çekiyor.
Zihinsel sağlığa yatırım yönelik yapılan yatırımların doğrudan iyi oluş sürecini iyileştirici bir hal aldığı fark ediliyor.
Bireylerin yaşamsal kalitesini arttırırken toplumsal sermaye artırımını tetikleyen bu süreç yeni bir üretim alanı oluşturuyor. iyi oluş düzeyinde başlayan yükseliş tüketim tercihleri başta olmak üzere toplumsal istikrarı olumlu yönde etkileyen bir mekanizma haline gelmiştir.
Sürece makro ekonomik denge açısından yaklaştığınızda daha çok pozitif bir eylemin oluştuğu fark ediliyor. Zihinsel sağlık alt yapısındaki gelişmeler sistemsel olarak sağlık sektöründeki maliyetleri azaltırken sosyal ihtiyaçların sınırlandırılmasına sebep olabiliyor.
Yerel ekonomilerin pek çoğunda artık sürdürülebilir bir tüketim davranışı oluşturabilmek adına destekleyici politikalar öne çıkarılıyor. İyi oluş ekonomisinin hedefte olduğu tüm politikaların daha çok kapsayıcı büyüme odaklı olduğu fark ediliyor.
Bu durum toplumların suç oranlarında düşüşü tetiklediği ve toplumsal refahı arttırdığı bir hal alıyor. Uzun vadede ekonomik istikrarı ve büyümeyi kolaylaştıran bu fayda iyi oluş ekonomisinin güçlenmesi ile beraber daha net hissedilebiliyor.
Zihinsel Sağlığa Yatırım İçin Finansman Modelleri Ve Stratejiler
Zihinsel sağlığa yatırım için finansman modelleri oldukça fazladır. Bu açıdan farklı stratejiler de geliştirilebilir.
Zihinsel sağlık yatırımlarına yönelik sayılabilecek finansman çeşitleri arasında hükümetlerin sunduğu hibe destekleri başta olmak üzere kamuya ayrılan ek bütçe sağlık sigortasının genişletilen kapsamı sosyal yatırım fonları örnek olarak verilebilir.
Sosyal etkiyi arttırabilmek adına başlatılan yatırımlar veya sosyal tahviller de yine farklı finansman modelleri arasında kabul görüyor. Çocuk Ruh Sağlığı veya Psikolojik Destek Programları da yine bu hedefe dönük programları arasında kabul edilebilir.
Tüm bu modellerin her biri kamuda kaynakların faydalı şekilde kullanılmasını sağlarken sosyal hedeflerle uyumlu bir ortam oluşturmasına imkan tanıyor. Stratejik açıdan sürece yaklaştığımızda finansman planlamasında uzun vadeli bir sürdürülebilirlik olduğu dikkat çekiyor.
Kısa süreli projelerin her biri artık gündemden kalkarak hizmet modellerine yapılan yatırımların, sağlık personellerinin eğitim süreçlerinden dijital altyapının geliştirilmesine kadar daha geniş bir kapasiteye ulaştığı fark ediliyor.
Performans odaklı olarak ortaya çıkan tüm sözleşme faaliyetleri ve hizmet sağlayıcılarından daha çok finanse edilebilir hale gelmesi bu alanda daha farklı bir yatırım kültürü oluşturulmasını sağlamıştır.
Teknolojinin Zihinsel Sağlığa Yatırım Alanındaki Rolü
Teknolojinin zihinsel sağlığa yatırım alanındaki rolü oldukça değerlidir. Zihinsel sağlık yatırımlarının erişilebilir olduğu bir dönemde ilk yardım araçları da kıymetli görülüyor. Psikoterapi platformlarının çoğu bu yönde sağlık yatırımlarının teknolojideki yerini anlayabilmeyi sağlıyor.
Günümüzde geliştirilen pek çok mobil uygulama bireysel anksiyeteyi önleyici bir rol üstlenirken depresyonu daha iyi yönetebilmeyi sağlayacak bir erişim alanı var ediyor.
Giyilebilir cihazların artmasıyla beraber stres yönetiminin daha kolay hale geldiği alternatif çözüm odakları teknolojinin günümüz standartlarındaki önemi nedir, yeniden anlamayı sağlamıştır. Teknolojinin gerektirdiği mobil iletişim kanallarındaki artma maliyetleri düşürmeye başlatmıştır.
Yapay zekanın desteklediği erken tanı sistemleri uzmanlaşmış kaynakların daha etkin şekilde kullanılmasını sağlarken sınırlı olarak görülen kapasitenin daha da genişlemesini sağlamıştır. Teknolojinin beraberinde getirmiş olduğu bireysel gizlilik kalite sorunlarında ortaya çıkarabiliyor.
Özellikle dijitalleşme ile zihinsel sağlığa yatırım sürecinde belirli bir standarda ulaşmak hedefleniyor. Kliniksel olarak geçerlilik veya verileri koruyabilmek için bir denetim mekanizmasına ihtiyaç duyuluyorlar.
Doğrudan uygulamaya çalışıldığında daha çok önleyici programların sağlık sistemlerinde oluşabilecek yükü hafiflettiği fark edilmiştir. Bu durum bu alana dönük yatırımların daha da getiri sağladığı gerçeğini değiştirmiyor.
Toplum Sağlığında Zihinsel Sağlığa Yatırımın Uzun Vadeli Etkileri
Toplum sağlığında zihinsel sağlığa yatırım uzun vadeli olumlu etkileri fark edilmeye başlanmıştır. Uzun vadede zihinsel sağlığa yapılan her bir yatırım aslında toplumsal refahı da olumlu yönde etkilemiştir. Yapılan bu yatırımlar iyileştirici pozisyonda görülmektedir.
Suç oranlarında başlayan düşüş bunun bir kanıtı olarak görülüyor. İşsizlik rakamlarında başlayan azalma, eğitimde başarının artması veya sağlık harcamalarındaki düşüş bir gösterge olarak da kendini açığa çıkarıyor.
Tüm bu yatırımlar aslında kuşaklar arası bir aktarım ve etki oluştururken çocukların ve gençlerin yaşam standartlarında iyileştirici bir rol üstleniyor. Toplumsal olarak uzun vadeli bir üretkenlik süreci başlarken sosyal açıdan rahatlıkla kalkınabilen toplumların gelişmesinde rol oynuyor.
Toplumsal açıdan güçlü, zihinsel sağlık hizmetlerine yönelik başlatılan altyapı hizmetleri oluşabilecek krizlere karşı dayanıklılığı artırıyor.
Özellikle tüm toplumu etkileyen doğal afetler, ekonomik kriz dönemleri veya salgınlar toplumların zihinsel sağlığını koruyabilmek adına altyapı faaliyetleri daha da güç kazanıyor.
Politikaların çoğu ve yatırımlar sürekliliği var edebilmek adına bu yönde ilerliyor. Kısa vadeli projeleri desteklemek yerine daha çok kalıcı finansman çözümlerine dönük mekanizmalar oluşturulduğu görülüyor.
Gelecekte Zihinsel Sağlığa Yatırım Trendleri Nasıl Şekillenecek?
Gelecekte zihinsel sağlığa yatırım trendlerinin olumlu yönde şekillenmesi bekleniyor. Özellikle dijital terapi sistemlerinin yaygınlaşması ile birlikte kişiselleştirilmiş bir sürece doğru evrilen bir döngüye girilmektedir.
Bireysel odaklı olarak yaklaşıldığında daha çok erken teşhisi kolaylaştıran tüm sistemler, zihinsel sağlığa yönelik hizmet veren platformların daha da yaygınlaşmasını sağlamıştır.
Kişiselleştirilebilen ruh sağlığı tedavileri başta olmak üzere sonuca odaklanarak hizmet veren finansman modellerinde belirli bir artış yaşanması olası gözüküyor.
Bu konuya örnek verecek olursak; genetik veriye dayalı olarak gerçekleştirebilmesi mümkün görülen ruh sağlığı tedavileri son yıllarda daha çok revaçta görülüyor.
İş dünyasına baktığımızda psikolojik açıdan güvenliği destekleyici faaliyetlerin her birinin kurumsal raporlama sürecine dahil edildiği fark edilmiştir. Genel olarak şirketlerin zihinsel sağlığını koruyabilmek için daha çok kaynak aktarılmaya çalışılmaktadır.
Tüm bunların dışında gizlilik süreci ve etik ilkelerinin yeniden gündeme gelmesi olası gözüküyor. Kişisel gizliliğe dayalı verilerin daha güvenli ve adil bir ortamda saklanabilmesi dijital terapi sürekli de kliniksel etkilerin kanıtlanabilmesi için kuralların daha katı bir hale getirilmesi olası gözüküyor.
Özellikle sağlık hizmetlerinde dijitalleşme sürecinde oluşabilecek veri gizliliğini ortadan kaldırabilecek uygulamalara karşı tedbir alınması ve bu yönde hükümetlerin yeni normlar geliştirmesi bekleniyor.
Toplumların ekonomik açıdan refahını arttırabilmek adına zihinsel sağlığa yatırım yakın gelecekte daha çok zorunlu hale geleceği stratejik bir uygulama olması olası gözüküyor.
Bir sonraki yazıda görüşmek üzere,
Anıl UZUN